48 yapay zekâ ajanı NASA lidar verisinde Maya yapısı buldu

Bir yazılım geliştiricisi, Peru'da seyahat ederken Machu Picchu'nun keşif hikâyesinden esinlendi ve aynı yöntemi yapay zekâ ajanlarıyla denemeye karar verdi. Ajanlarla yaptığı kısa bir fikir alışverişinin ardından, orman örtüsünün altındaki yapıları görebilmek için lidar verisine yöneldi. Habere göre Maya bölgesi, Peru'ya kıyasla kamuya açık lidar verisi açısından çok daha iyi durumda. Bu yüzden geliştirici, ajanlara gece boyunca veriyi incelemelerini söyleyip yattı.

Sabah uyandığında ajanlar yaklaşık 1.200 kilometrekarelik ormanlık alana ait lidar şeritlerini görüntülere dönüştürmüş ve bunları tek tek taramıştı. Makalede anlatılana göre 48 ajan, sabırlı birer arkeolog gibi piramit, platform ve meydan ararken doğal tepeleri, çukurları ve yolları ayıklamaya çalıştı. Özel bir model ya da sınıflandırıcı kullanılmadı; ajanlar yalnızca görüntülere bakıp rehberdeki kriterleri uyguladı.

Ajanlar, resmi kayıtlarda görünmeyen bir tepe yerleşimi buldu. Uçurum kenarında, ormanın altında kalan bu alanda düz köşeli bir meydan, en az 8-12 metre yüksekliğinde oval bir piramit ve su rezervuarı olabilecek bir çukur vardı. Geliştirici, bulgularını İspanyolca bir rapora dönüştürüp Meksika'nın Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü'ne (INAH) gönderdi. Kurum, kayıtlarında o bölgede tescilli bir arkeolojik alan olmadığını bildirdi.

Ancak hikâyenin ardından bir düzeltme geldi. Habere göre bölge aslında daha önce Estrada-Belli ve ekibinin 2025 tarihli çalışmasında haritalanmıştı. Ajanlar literatürü tararken bunu gözden kaçırdığı için yerleşim yeniden keşfedilmiş oldu; yalnızca INAH kayıtlarında henüz yer almıyordu. Yine de lidar verisini kısa sürede tarayıp resmi makamlardan yanıt alınabilmesi, bu tür keşif süreçlerinin artık ne kadar hızlanabileceğini gösteriyor.