Yapay zekâ ajanları Maya kentini buldu ama keşif değil, yeniden keşif çıktı

Bir yapay zekâ meraklısı, seyahat ederken aklına gelen bir soruyla yola çıktı: 'Bingham'ın araçları olsaydı ne yapardı?' Hiram Bingham, 1911'de Machu Picchu'yu 'keşfeden' kâşifti. Kullanıcı, Bingham'ın hikâyesinden ilham alarak yapay zekâ ajanlarına lidar verisiyle Maya bölgesini taramalarını önerdi.

Ajanlar, NASA'nın açık lidar verilerini kullanarak yaklaşık 1.200 kilometrekarelik ormanlık alanı görüntülere dönüştürdü. 48 ajan, tıpkı sabırlı arkeologlar gibi bu görüntüleri tek tek inceleyerek piramit, platform ve meydan gibi yapıları aradı. Habere göre, özel bir model veya sınıflandırıcı kullanılmadı; ajanlar sadece görüntülere bakarak desenleri tespit etti.

Bir tepede, dik yamaçlı ve keskin köşeli bir alan bulundu. Yakınlaştırıldığında düz bir meydan, en az 8-12 metre yüksekliğinde oval bir piramit ve su rezervuarı olabilecek bir çukur görüldü. Ajanlar, bu sitein literatürde ve arşivlerde kayıtlı olmadığını fark edince kullanıcıyı Meksika'nın resmî kurumu INAH ile iletişime geçmeye yönlendirdi. INAH, yapılan başvuruya verdiği yanıtta söz konusu konumda kayıtlı bir arkeolojik site bulunmadığını bildirdi.

Ancak işin ilginç yanı, kısa süre sonra ortaya çıktı: Site aslında Estrada-Belli ve arkadaşlarının 2025 tarihli bir çalışmasında haritalanmıştı. Makalede, ajanların literatür taraması sırasında bu çalışmayı gözden kaçırdığı ve sitei yeniden keşfettikleri belirtiliyor. Yine de site, INAH'nın resmî kayıtlarında henüz yer almıyordu. Bu da yapay zekâ ajanlarının arkeolojide ne kadar hızlı sonuç verebileceğini, ancak dikkatli bir doğrulama gerektirdiğini gösteriyor.