8 dakikada bir sinyal yollayan ikili yıldız sistemi bulundu

Gökbilimciler, sekiz dakikada bir radyo sinyali yayan alışılmadık bir yıldız çifti tespit etti. Curtin Üniversitesi bünyesindeki ICRAR ekibinin bulduğu sistem, ölmüş bir yıldızın yoğun çekirdeği olan beyaz cüce ile Güneş'e benzeyen bir G tipi yıldızdan oluşuyor. Habere göre sistem GPM J071507−114153 adıyla kayıtlara geçti.

Bu tür sinyaller, dakikalar ile saatler arasında açılıp kapanan radyo atımları üreten uzun dönemli geçişler (LPT) sınıfına giriyor. İlki 2021'de yine aynı ICRAR ekibi tarafından bulunan bu cisimlerden şimdiye dek yaklaşık bir düzinesi tespit edildi. Daha önce beyaz cüce içeren sistemler görülmüş olsa da atımların hangi yıldızdan geldiği net değildi. Makalede bu kez sinyallerin beyaz cücenin yörüngedeki hareketiyle birlikte görülebildiği, dolayısıyla kaynağın beyaz cüceye yakın bir bölge ya da doğrudan yıldızın kendisi olduğu belirtiliyor.

Çalışmanın baş yazarı Sam McSweeney, ekibin 100 saatten fazla radyo verisini Pawsey süper bilgisayar merkezinde işlediğini söylüyor. Ortak yazar Natasha Hurley-Walker ise beyaz cücenin atımlarının, Güneş benzeri yıldızdaki patlamaların ve büyük bir plazma halkasının fark edilmesini sağladığını aktarıyor. Habere göre bu gözlem, 5000 ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızın fırtınalarının radyo dalga boyunda izlenebildiğini gösteriyor.

Keşif, Batı Avustralya'daki MWA ve Güney Afrika'daki MeerKAT teleskoplarıyla yapılan taramalar sonucu ortaya çıktı; Hawaii'deki Keck Gözlemevi de optik gözlemle eşleşmeyi doğruladı. Her iki teleskop da yapım aşamasındaki SKA teleskoplarının öncülleri. McSweeney'ye göre bu öncü teleskoplarla bile böyle buluşlar yapılıyorsa, SKA tamamlandığında çok daha fazla sistem ve çok daha ayrıntılı sinyaller görülebilir. Çalışma Nature Astronomy dergisinde yayımlandı. Bu sistemin önemi, evrende düzenli aralıklarla sinyal yayan cisimlerin nasıl çalıştığına dair nadir bir netlik sunması.